Kamulaştırma bedelinin tespiti

Asliye hukuk mahkemesi (taşınmazın bulunduğu yer). Satın alma usulüyle sonuç alınamazsa bedel tespiti ve tescil davasını idare açar; malik bu davada davalıdır. Kamulaştırma işleminin iptali idari yargıda (idare mahkemesi), maddi hatalara karşı düzeltim davası adli yargıda açılır.

DAYANAK 2942 s.K. m.10/1, m.14/1, m.14/5

Bedel tespiti ve tescil: taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesi. Kamulaştırma işleminin iptali: taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesi.

DAYANAK 2942 s.K. m.10/1; İYUK m.34/1

Dava şartı değil

Bedel tespiti ve tescil davası için dava şartı arabuluculuk öngören hüküm incelenen metinlerde görülmedi; 6325 m.18/B'deki sayımda (kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti, komşu hakkı) yer almaz. Kanunun kendi ön yolu idarenin satın alma usulüdür (kıymet takdir ve uzlaşma komisyonu, pazarlık).

DAYANAK 6325 s.K. m.18/B-1; 2942 s.K. m.8

• Satın alma usulü: idarenin yazısının tebliğinden itibaren on beş gün içinde malik, taşınmazı pazarlıkla satmak ya da trampa isteğiyle idareye başvurabilir.

  DAYANAK 2942 s.K. m.8/5

• Mahkeme davetiyesi ya da ilanla yapılan tebligattan itibaren on gün içinde değer ve konuya ilişkin savunma ve deliller mahkemeye yazılı bildirilir.

  DAYANAK 2942 s.K. m.10/3-h

• Kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal, maddi hatalara karşı adli yargıda düzeltim davası: mahkemece yapılan tebligat gününden, tebligat yapılamayanlarda gazete ilanı tarihinden itibaren otuz gün.

  DAYANAK 2942 s.K. m.14/1

• Acele kamulaştırma işlemlerinden doğan idari davalarda ivedi yargılama usulü uygulanır; dava açma süresi otuz gündür.

  DAYANAK İYUK m.20/A-1-b, m.20/A-2-a

• İdare, tapuda kayıtlı taşınmazda önce satın alma usulünü uygular; anlaşma olmaması ya da ferağ verilmemesi hâlinde bedel tespiti ve tescil için mahkemeye başvurur.

  DAYANAK 2942 s.K. m.8/1, m.8/8

• Kamulaştırma işlemine karşı iptal davası açan malik, süresi içinde dava açtığını belgelendirmezse kamulaştırma işlemi kesinleşir ve taşınmaz mahkemece tespit edilen bedel üzerinden idare adına tescil edilir. Belgenin nereye sunulacağı için davetiyeye ve uygulamaya bakın.

  DAYANAK 2942 s.K. m.10/3-f

Kanunun gerektirdiği giderler (bilirkişi ve muhtar ücretleri, tapu harçları vb.) idarece ödenir. Bedel tespiti davasında yargı harcının türü ve kime yükleneceği incelenen metinden çıkmıyor — uygulamaya bakın. Genel bütçeye dahil idarelerin tarifeye giren işlemleri harçtan müstesnadır; bu işlemlerin harcı, idarenin haklılığı oranında karşı taraftan tahsil edilir. Kamulaştıran idare genel bütçeli değilse muafiyet bu hükümden doğmaz — uygulamaya bakın.

DAYANAK 2942 s.K. m.29; 492 s.K. m.13/j

• Satın alma usulünde anlaşılarak devredilen taşınmazda kamulaştırmaya ya da bedeline karşı itiraz davası açılamaz; pazarlıkta bedeli kabul etmeden önce değerlendirin (2942 s.K. m.8/7).

• Malikin bedele itirazı, idarenin açtığı davada keşif ve bilirkişi raporuna itirazla ileri sürülür; bedele ilişkin istinaf ve temyiz hakkı saklıdır. Ayrı bir dava yolu için uygulamaya bakın (2942 s.K. m.10).

• Tescil hükmünün kesinliğine ilişkin ibare Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiş, iptalin yürürlüğü ileri bir tarihe bırakılmıştır; güncel durumu madde dipnotundan kontrol edin (2942 s.K. m.10).

• İptal ve düzeltim davalarında husumet davetiye ve ilanda gösterilir; yanlış gösterilmişse gerçek hasma tebligatla davaya devam olunur. Paydaşların tek başına dava hakkı vardır (2942 s.K. m.10, m.14).

• İdare kamulaştırma kararı ve bu süreç olmadan taşınmaza el koymuşsa bu tür uygulanmaz; kamulaştırmasız el koyma ayrı bir dava yoludur — uygulamaya bakın (2942 s.K. m.29).