FAALİYET ALANLARI · 05
Ticaret Hukuku
Ticari işletme, ticaret şirketleri, kıymetli evrak ve ticari sözleşmeler.
Kapsadığı başlıklar
Büronun bu alandaki faaliyeti; ticari işletme, ticaret şirketleri, kıymetli evrak ve ticari sözleşmelere ilişkin işleri kapsar.
- 01Ticaret şirketlerinin kuruluşu, birleşmesi, bölünmesi ve tür değiştirmesi; ortaklık ilişkileri
- 02Genel kurul kararlarının iptali ve butlanı
- 03Ortaklıktan çıkma ve çıkarılma
- 04Yönetim organlarının sorumluluğu
- 05Ticari sözleşmeler; acentelik ve bayilik ilişkileri
- 06Kıymetli evrak: çek, bono ve poliçe
- 07Ticari alacaklara ilişkin dava ve icra takipleri
- 08Haksız rekabet
Faaliyet alanları, Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği'nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi çerçevesinde yalnız bilgi vermek amacıyla sıralanmıştır; herhangi bir alanda ihtisas iddiası taşımaz.
Bu alandaki yazılar
- Ticaret HukukuAcentelik sözleşmesi ve denkleştirme tazminatı: sözleşme bitince acentenin haklarıAcentelik sözleşmesi sona erdiğinde acente, kazandırdığı müşteriler nedeniyle denkleştirme tazminatı isteyebilir. Şartlar, üst sınır, bir yıllık süre ve fesih.8 dk okuma
- Ticaret HukukuAdi ortaklık: kuruluş, yönetim ve sona ermeAdi ortaklık, iki ya da daha fazla kişinin emek ve mallarını ortak amaç için birleştirdiği sözleşmedir. Kararlar, yönetim, ortaklıktan çıkma ve tasfiye.8 dk okuma
- Ticaret HukukuAnonim şirkette özel denetim istemi: pay sahibi neyi, nasıl inceletir?Pay sahibi, belirli olayların bağımsız uzmanca incelenmesini önce genel kuruldan, reddedilirse şartlar varsa mahkemeden isteyebilir. Şartlar, süreler ve rapor.7 dk okuma
- Ticaret HukukuAnonim şirkette pay devri: hamiline ve nama yazılı paylar, onay ve pay defteriAnonim şirkette pay devri, payın türüne göre değişir. Hamiline yazılı payda bildirim, nama yazılı payda ciro, şirket onayı ve pay defterine kayıt kuralları.8 dk okuma
- Ticaret HukukuAnonim şirkette yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu: kim, kime, ne zamana kadar?Yönetim kurulu üyeleri görevlerini kusurla ihlal ederse şirkete, pay sahiplerine ve alacaklılara karşı sorumludur; dava iki ve beş yıllık sürelere bağlıdır.8 dk okuma
- Ticaret HukukuBononun (senedin) zorunlu unsurları: eksik senet ne olur?Bono; 'bono' kelimesi, kayıtsız şartsız ödeme vaadi, vade, ödeme yeri, lehtar, düzenleme tarihi ve yeri ile imzayı içermelidir. Eksik unsurun sonuçları.7 dk okuma
- Ticaret HukukuÇek ve senette ciro ve aval: arkasına imza atan neden sorumludur?Ciro, çek ve senedi devreder ve ciranta ödemeyi teminat altına alır; aval ise kefalete benzer bir imzadır. Türleri, şekli ve imza atanın sorumluluğu.8 dk okuma
- Ticaret HukukuFaturaya itiraz: sekiz günlük süre, itirazın şekli ve sonuçlarıFatura alan kişi sekiz gün içinde içeriğine itiraz etmezse içeriği kabul etmiş sayılır. Tacirler arasında itirazın şekli, ayıp ihbarı ve ödeme süreleri.7 dk okuma
- Ticaret HukukuGenel Kurul Kararının İptali: Pay Sahibi Ne Zaman ve Nasıl Dava Açar?Anonim ve limited şirkette genel kurul kararına karşı iptal ve butlan davası: üç aylık süre, muhalefet şerhi, görevli mahkeme ve tedbir.8 dk okuma
- Ticaret HukukuHaksız rekabet: hangi davranışlar, hangi davalar?Rakibi kötüleme, karıştırılma yaratma, iş sırrını ele geçirme gibi davranışlar haksız rekabettir. Açılabilecek davalar, bir ve üç yıllık süreler, tedbir.8 dk okuma
- Ticaret HukukuÇek, bono ve poliçede zamanaşımı: süreler, kesilme ve icra takibinde itirazKambiyo senetlerinde zamanaşımı, senedin türüne ve borçluya göre altı ay ile üç yıl arasında değişir. Başlangıç anı, kesilme sebepleri ve icrada zamanaşımı itirazı.8 dk okuma
- Ticaret HukukuKarşılıksız çek: hamilin hakları ve keşidecinin sorumluluğuElinizdeki çek karşılıksız çıktıysa: ibraz süresi, bankanın ödeme yükümlülüğü, başvurma hakları, şikâyet yolu ve etkin pişmanlık. Hamilin bilmesi gerekenler.8 dk okuma
- Ticaret HukukuKaybolan veya Çalınan Çek ve Senet: Ödeme Yasağı ve İptal DavasıÇek, bono ya da poliçe kaybolduğunda ilk iş ödeme yasağıdır. Asliye ticaret mahkemesinde iptal süreci, ilan, getirme süresi ve iade davası.7 dk okuma
- Ticaret HukukuKooperatif üyeliği: ortak olma, çıkma ve çıkarılmaya itirazKooperatife ortaklık yazılı başvuruyla kazanılır; her ortağın çıkma hakkı vardır. Çıkarılma yalnız anasözleşmedeki sebeplerle olur ve üç ay içinde itiraz edilir.8 dk okuma
- Ticaret HukukuLimited şirket müdürünün sorumluluğu: kime karşı, hangi şartla, ne kadar süre?Limited şirket müdürü, kanundan ve şirket sözleşmesinden doğan görevlerini kusuruyla ihlal ederse şirkete, ortaklara ve alacaklılara karşı sorumludur. Şartlar ve süreler.8 dk okuma
- Ticaret HukukuLimited Şirketten Ayrılmak: Pay Devri, Çıkma ve ÇıkarılmaLimited şirket ortağı şirketten nasıl ayrılır? Noter onaylı pay devri, genel kurul onayı, haklı sebeple çıkma davası, çıkarılma ve ayrılma akçesi.8 dk okuma
- Ticaret HukukuMarka tescili: başvuru, yayına itiraz ve korumaMarka nasıl tescil edilir, hangi işaretler reddedilir, yayımlanan başvuruya iki ay içinde nasıl itiraz edilir ve koruma ne kadar sürer? Adım adım anlatım.8 dk okuma
- Ticaret HukukuPay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkı: şirketten ne istenebilir?Anonim ve limited şirkette ortağın şirket işleri hakkında bilgi isteme ve inceleme hakkı vardır. Hakkın sınırları, ret hâlinde mahkemeye başvuru ve özel denetim.7 dk okuma
- Ticaret HukukuŞirkette sermaye artırımı: yollar, rüçhan hakkı ve tescilAnonim ve limited şirkette sermaye; yeni pay taahhüdü, kayıtlı sermaye ya da iç kaynaklardan artırılabilir. Ortağın yeni pay alma (rüçhan) hakkı ve süreler.8 dk okuma
- Ticaret HukukuŞirket kurarken: şahıs işletmesi, limited ve anonim şirket karşılaştırmasıŞahıs işletmesinde sahip bütün malvarlığıyla sorumludur; limited ve anonim şirkette ortak kural olarak taahhüt ettiği sermayeyle sınırlı sorumlu olur.8 dk okuma
- Ticaret HukukuŞirketin tasfiyesi ve ticaret sicilinden silinmesi: adım adım süreçSona eren şirket tasfiyeye girer; alacaklılar üç ilanla çağrılır, son çağrıdan üç ay geçmeden kalan varlık dağıtılamaz, ardından unvan sicilden silinir.8 dk okuma
- Ticaret HukukuTicaret unvanı: nasıl seçilir, tescil edilir ve korunur?Her tacir işlemlerini tescilli ticaret unvanıyla yapmak zorundadır. Gerçek kişi ve şirketlerde unvanın şekli, ekler, devir yasağı ve unvana tecavüz davası.7 dk okuma
- Ticaret HukukuTicari Alacakta Zorunlu Arabuluculuk: Fatura Alacağı Nasıl İstenir?İki işletme arasındaki para alacağında dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunludur. Kapsam, süre, ilk toplantı ve anlaşma belgesinin gücü.7 dk okuma
- Ticaret HukukuTicari defterler delil olarak nasıl kullanılır? Şartlar ve sınırlarTicari defterin sahibi lehine delil olması için usulüne uygun tutulması, açılış ve kapanış onaylarının yapılması ve kayıtların birbirini doğrulaması gerekir.7 dk okuma
- Ticaret HukukuTicari işlerde faiz: kanuni faiz, temerrüt faizi ve ticari gecikme faiziTicari işlerde faiz oranı serbestçe kararlaştırılabilir; kararlaştırılmamışsa Merkez Bankası oranlarına bağlı kanuni oranlar uygulanır. Başlangıç ve temerrüt.8 dk okuma
- Ticaret HukukuTicari işletmenin devri: devir sözleşmesi, tescil ve borçlardan sorumlulukTicari işletme bir bütün olarak yazılı sözleşmeyle devredilir ve tescil edilir. Devralan borçlardan ne zaman sorumlu olur, devreden iki yıl neden sorumlu kalır?8 dk okuma
- Ticaret HukukuTicari satışta ayıp ihbarı: iki gün, sekiz gün ve sonrasıTacirler arası satışta açık ayıp iki gün, gizli olmayan ama hemen görülmeyen ayıp sekiz gün içinde satıcıya bildirilmelidir. Süreler, şekil ve sonuçları.7 dk okuma
Sık sorulan sorular
Anonim şirket tek kişiyle kurulabilir mi?
Evet. Anonim şirketin kurulabilmesi için pay sahibi olan bir veya daha fazla kurucunun varlığı yeterlidir. Pay sahibi sayısı sonradan bire düşerse, durum işlem tarihinden itibaren yedi gün içinde yönetim kuruluna yazılı olarak bildirilir; yönetim kurulu da bildirimden itibaren yedi gün içinde şirketin tek pay sahipli olduğunu tescil ve ilan ettirir. Tek pay sahibinin adı, yerleşim yeri ve vatandaşlığı da tescil edilir. Tek pay sahibi genel kurulun tüm yetkilerine sahiptir; ancak genel kurul sıfatıyla aldığı kararların geçerli olması için yazılı olmaları şarttır.
DAYANAK TTK m.338, TTK m.408
Anonim şirkette pay sahibi olarak şirket hakkında bilgi alamıyorum; ne yapabilirim?
Pay sahibi, finansal tablolar ve yıllık faaliyet raporunu genel kuruldan en az on beş gün önce şirket merkezinde inceleyebilir ve genel kurulda yönetim kurulundan şirket işleri hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi alma veya inceleme istemi cevapsız bırakılır, haksız olarak reddedilir ya da ertelenirse pay sahibi reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde makul bir süre sonra şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüyle incelenir ve mahkeme kararı kesindir. Bilgi alma hakkı esas sözleşmeyle veya şirket organlarının kararıyla kaldırılamaz veya sınırlandırılamaz.
DAYANAK TTK m.437
Genel Kurul Kararının İptali: Pay Sahibi Ne Zaman ve Nasıl Dava Açar?
Bir senedin bono sayılması için hangi unsurlar gerekir?
Bononun kanunda sayılan zorunlu unsurları şunlardır: senet metninde "bono" veya "emre yazılı senet" kelimesi, kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödeme vaadi, vade, ödeme yeri, kime veya kimin emrine ödeneceği, düzenlenme tarihi ve yeri ile düzenleyenin imzası. Bu unsurlardan birinin eksik olması, kanunun belirlediği istisnalar dışında senedin bono niteliğini kaybetmesine yol açar. Bono niteliğini kaybeden belge, borç ikrarını gösteren adi bir yazılı delil olarak değerlendirilebilir; ancak kambiyo senetlerine özgü takip yolu bu belgeye dayanılarak kullanılamayabilir.
DAYANAK TTK m.776
Çek ve Bonoya Dayalı Kambiyo Takibi: Beş Günlük İtiraz Yolu · Rehber: Ödeme emrine itiraz
Senet (bono) alacağı ne zaman zamanaşımına uğrar?
Bonoyu düzenleyen kişi, poliçeyi kabul eden gibi sorumludur ve poliçeye ilişkin zamanaşımı hükümleri bonoya da uygulanır. Buna göre düzenleyene karşı senetten doğan istemler vadenin geldiği tarihten itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Hamilin cirantalara karşı istemleri, süresinde çekilen protesto tarihinden veya senette "gidersiz iade olunacaktır" kaydı varsa vadeden itibaren bir yılda; bir cirantanın diğer cirantalara karşı istemleri ise senedi ödediği veya kendisine karşı dava açıldığı tarihten itibaren altı ayda zamanaşımına uğrar.
DAYANAK TTK m.749, TTK m.778, TTK m.779
Çek bankaya ne kadar sürede ibraz edilmelidir?
Düzenlendiği yerde ödenecek çek on gün, düzenlendiği yerden başka bir yerde ödenecek çek ise bir ay içinde muhataba (bankaya) ibraz edilmelidir. Ödeneceği ülkeden başka bir ülkede düzenlenen çek, düzenleme ve ödeme yeri aynı kıtadaysa bir ay, ayrı kıtalardaysa üç ay içinde ibraz edilir. Bu süreler çekte yazılı düzenleme tarihinin ertesi günü başlar. İbraz süresi, çek borçlularına başvurma haklarının zamanaşımının başlangıcını da belirlediğinden takibi önemlidir.
DAYANAK TTK m.796, TTK m.814
Kaybolan veya Çalınan Çek ve Senet: Ödeme Yasağı ve İptal Davası
Karşılıksız çıkan çek için başvurma hakkı ne zaman zamanaşımına uğrar?
Hamilin cirantalara, düzenleyene ve diğer çek borçlularına karşı sahip olduğu başvurma hakları, ibraz süresinin bitiminden itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Çek borçlularından birinin diğerine karşı başvurma hakları ise, çeki ödediği veya çekin dava yoluyla kendisine karşı ileri sürüldüğü tarihten itibaren üç yılda zamanaşımına uğrar. Sürenin başlangıcı ibraz süresinin bitimine bağlı olduğundan, önce çekin hangi ibraz süresine tabi olduğu (aynı yer, farklı yer, yurt dışı) belirlenmelidir.
DAYANAK TTK m.796, TTK m.814
Kaybolan veya Çalınan Çek ve Senet: Ödeme Yasağı ve İptal Davası
Haksız rekabet davası ne zamana kadar açılabilir?
Haksız rekabete ilişkin olarak kanunun 56. maddesinde sayılan davalar, davaya hakkı olan tarafın bu hakların doğumunu öğrendiği günden itibaren bir yıl ve her hâlde doğumlarından itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Haksız rekabet fiili aynı zamanda Türk Ceza Kanunu gereğince daha uzun dava zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa, bu uzun süre hukuk davaları için de geçerlidir. Dava açma hakkı olan kişi, ayrıca mevcut durumun korunması ve haksız rekabetin önlenmesi için ihtiyati tedbir isteyebilir.
DAYANAK TTK m.60, TTK m.61
Acentelik sözleşmesi sona erdiğinde acente tazminat (portföy tazminatı) isteyebilir mi?
Sözleşme sona erdikten sonra müvekkil, acentenin bulduğu yeni müşteriler sayesinde önemli menfaatler elde etmeye devam ediyorsa, acente bu müşterilerle yapılacak işlerden doğacak ücret hakkını kaybediyorsa ve hakkaniyete uygun düşüyorsa, acente uygun bir denkleştirme tazminatı isteyebilir. Tazminat, acentenin son beş yıllık faaliyeti sonucu aldığı yıllık komisyon veya diğer ödemelerin ortalamasını aşamaz. Acente haklı sebep olmadan sözleşmeyi feshetmişse veya kendi kusuru nedeniyle haklı olarak feshedilmişse bu hakkı yoktur. Denkleştirme isteminden önceden vazgeçilemez ve istem, sözleşmenin sona ermesinden itibaren bir yıl içinde ileri sürülmelidir. Hüküm, hakkaniyete aykırı düşmedikçe tek satıcılık gibi tekel hakkı veren sürekli ilişkilere de uygulanır.
DAYANAK TTK m.122
Ticari defterler ve belgeler kaç yıl saklanmalıdır?
Her tacir ticari defterlerini, envanterleri, bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, aldığı ticari mektupları, gönderdiği mektupların suretlerini ve kayıtların dayandığı belgeleri on yıl saklamakla yükümlüdür. Saklama süresi, son kaydın yapıldığı veya belgenin oluştuğu takvim yılının bitişiyle başlar. Belgeler belirli koşullarla elektronik ortamda da saklanabilir. Defter ve belgeler saklama süresi içinde yangın, su baskını, deprem veya hırsızlık nedeniyle kaybolursa tacir, bunu öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde mahkemeden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
DAYANAK TTK m.82